Kişisel Veri Kavramı ve Kapsamı

1. Giriş

Kişisel veri kavramı, veri koruma hukukunun temel yapı taşıdır. Bir verinin kişisel veri olup olmadığının tespiti, KVKK kapsamındaki tüm yükümlülüklerin başlangıç noktasını oluşturur. Dijitalleşmenin hız kazandığı günümüzde, veri koruma hukukunun önemi her geçen gün artmakta; şirketler, kamu kurumları ve bireyler için kritik bir uyum alanı haline gelmektedir.

2. Kanunun Amacı ve Kapsamı

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, kişisel verilerin işlenmesinde başta özel hayatın gizliliği olmak üzere kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumayı ve kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin uyacakları usul ve esasları düzenlemeyi amaçlamaktadır.

Bu Kanunun amacı, kişisel verilerin işlenmesinde başta özel hayatın gizliliği olmak üzere kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumak ve kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin yükümlülükleri ile uyacakları usul ve esasları düzenlemektir.

Kanun, kişisel verileri işlenen gerçek kişiler ile bu verileri tamamen veya kısmen otomatik olan ya da herhangi bir veri kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla otomatik olmayan yollarla işleyen gerçek ve tüzel kişiler hakkında uygulanır.

Bu Kanun hükümleri, kişisel verileri işlenen gerçek kişiler ile bu verileri tamamen veya kısmen otomatik olan ya da herhangi bir veri kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla otomatik olmayan yollarla işleyen gerçek ve tüzel kişiler hakkında uygulanır.

3. Kişisel Veri Tanımı

Kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgiyi ifade eder. Bu tanımın iki temel unsuru bulunmaktadır: bilginin bir gerçek kişiye ilişkin olması ve bu kişinin belirli ya da belirlenebilir olması.

Kişisel veri: Kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgiyi [ifade eder.]

3.1. KVKK ve GDPR Karşılaştırması

3.2. Belirli veya Belirlenebilir Olma

Bir kişinin belirli olması, verinin doğrudan o kişiyi işaret etmesi anlamına gelir. Belirlenebilir olması ise, verinin tek başına veya başka verilerle birleştirildiğinde kişinin tespit edilebilmesini ifade eder.

3.3. Kişisel Veri Kategorileri

4. Özel Nitelikli Kişisel Veriler

Özel nitelikli kişisel veriler, işlenmeleri halinde kişilerin ayrımcılığa maruz kalmasına veya mağduriyet yaşamasına yol açabilecek hassas verilerdir. KVKK, bu verilerin işlenmesini daha sıkı kurallara bağlamıştır.

Kişilerin ırkı, etnik kökeni, siyasi düşüncesi, felsefi inancı, dini, mezhebi veya diğer inançları, kılık ve kıyafeti, dernek, vakıf ya da sendika üyeliği, sağlığı, cinsel hayatı, ceza mahkûmiyeti ve güvenlik tedbirleriyle ilgili verileri ile biyometrik ve genetik verileri özel nitelikli kişisel veridir.

5. Temel Kavramlar

5.1. Veri Sorumlusu

Veri sorumlusu, kişisel verilerin işleme amaçlarını ve vasıtalarını belirleyen, veri kayıt sisteminin kurulmasından ve yönetilmesinden sorumlu olan gerçek veya tüzel kişidir.

Veri sorumlusu: Kişisel verilerin işleme amaçlarını ve vasıtalarını belirleyen, veri kayıt sisteminin kurulmasından ve yönetilmesinden sorumlu olan gerçek veya tüzel kişiyi [ifade eder.]

5.2. Veri İşleyen

Veri işleyen, veri sorumlusunun verdiği yetkiye dayanarak onun adına kişisel verileri işleyen gerçek veya tüzel kişidir. Veri işleyen, veri sorumlusunun talimatları doğrultusunda hareket eder.

Veri işleyen: Veri sorumlusunun verdiği yetkiye dayanarak onun adına kişisel verileri işleyen gerçek veya tüzel kişiyi [ifade eder.]

5.3. İlgili Kişi

İlgili kişi, kişisel verisi işlenen gerçek kişidir. KVKK kapsamında yalnızca gerçek kişiler ilgili kişi olabilir; tüzel kişiler bu kapsamda değildir.

5.4. Açık Rıza

Açık rıza, belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirilmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rızadır.

Açık rıza: Belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirilmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rızayı [ifade eder.]

6. Kişisel Veri İşleme Kavramı

Kişisel verilerin işlenmesi, kişisel veriler üzerinde gerçekleştirilen her türlü işlemi ifade eder. Bu tanım oldukça geniş tutulmuş olup, verinin yaşam döngüsündeki tüm aşamaları kapsar.

Kişisel verilerin işlenmesi: Kişisel verilerin tamamen veya kısmen otomatik olan ya da herhangi bir veri kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla otomatik olmayan yollarla elde edilmesi, kaydedilmesi, depolanması, muhafaza edilmesi, değiştirilmesi, yeniden düzenlenmesi, açıklanması, aktarılması, devralınması, elde edilebilir hâle getirilmesi, sınıflandırılması ya da kullanılmasının engellenmesi gibi veriler üzerinde gerçekleştirilen her türlü işlemi [ifade eder.]

7. Genel İlkeler

KVKK'nın 4. maddesi, kişisel verilerin işlenmesinde uyulması gereken temel ilkeleri düzenler. Bu ilkeler, tüm veri işleme faaliyetlerinin hukuki çerçevesini belirler.

Kişisel verilerin işlenmesinde aşağıdaki ilkelere uyulması zorunludur:

1. Hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olma
2. Doğru ve gerektiğinde güncel olma
3. Belirli, açık ve meşru amaçlar için işlenme
4. İşlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma
5. İlgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilme

8. Sonuç

Kişisel veri kavramının doğru anlaşılması, KVKK kapsamındaki tüm yükümlülüklerin yerine getirilmesi için zorunlu bir başlangıç noktasıdır. Bir verinin kişisel veri niteliği taşıyıp taşımadığının belirlenmesi, veri işleme faaliyetlerinin hukuka uygun şekilde yürütülmesi ve gerekli teknik ve idari tedbirlerin alınması açısından kritik bir değerlendirmedir.