Şirket Ana Sözleşmesi Zorunlu Unsurları

1. Giriş

Şirket ana sözleşmesi (esas sözleşme), sermaye şirketlerinin "anayasası" niteliğinde olup şirketin kuruluşundan tasfiyesine kadar tüm faaliyetlerini düzenleyen temel belgedir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK), anonim ve limited şirketler için farklı zorunlu içerik gereksinimleri öngörmekte; bu unsurların eksikliği ticaret sicili müdürlüğü tarafından kuruluş tescilinin reddi veya TTK m. 353 uyarınca şirketin butlanının dava yoluyla tespiti sonucunu doğurabilmektedir. Ana sözleşme, yalnızca kuruluş aşamasında değil, şirketin tüm yaşam döngüsü boyunca ortaklar, yönetim organları ve üçüncü kişiler arasındaki ilişkilerin temel çerçevesini çizer. Bu nedenle ana sözleşmenin hazırlanması, hem zorunlu unsurların eksiksiz biçimde karşılanması hem de şirketin ticari ihtiyaçlarına uygun ihtiyari hükümlerin yerleştirilmesi bakımından büyük bir titizlik gerektiren hukuki bir süreçtir.

2. Ana Sözleşmenin Önemi

Şirket ana sözleşmesi, şirketin iç ve dış ilişkilerini düzenleyen, bağlayıcı nitelikte bir kurucu işlemdir. Ortaklar arasındaki hak ve yükümlülükleri, kâr dağıtım esaslarını, yönetim organının yapısını ve karar alma mekanizmalarını belirleyen ana sözleşme, şirketin ticaret sicilindeki tescili ile birlikte aleniyet kazanır ve üçüncü kişilere karşı da hüküm ifade eder. TTK'nın emredici hükümlerine aykırı olmadığı sürece, ana sözleşme hükümleri ortaklar ve şirket organları için bağlayıcıdır; organların yetki sınırları, pay devri prosedürleri ve tasfiye süreci gibi kritik konular bu belge üzerinden şekillenir.

Ana sözleşmenin hukuki önemi, yalnızca kuruluş aşamasıyla sınırlı değildir. Şirketin faaliyetleri süresince ortaya çıkabilecek her türlü uyuşmazlıkta mahkemeler ve tahkim heyetleri, öncelikle ana sözleşme hükümlerini incelemektedir. Özellikle ortak çıkma ve çıkarma davaları, yönetim kurulu kararlarının iptali, kâr dağıtımına ilişkin ihtilaflar ve temsil yetkisi aşımı gibi meselelerde ana sözleşme, uyuşmazlığın çözümünde birincil kaynak olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle, ana sözleşmenin açık, anlaşılır ve olası uyuşmazlıkları önleyecek nitelikte hazırlanması, ileride doğabilecek hukuki risklerin minimize edilmesi bakımından önemlidir.

3. Anonim Şirket Esas Sözleşmesinin Zorunlu İçeriği

TTK Madde 339, anonim şirketin esas sözleşmesinde bulunması zorunlu olan asgari içeriği tahdidi olarak saymaktadır. Bu hükme göre, esas sözleşmenin yazılı şekilde yapılması ve tüm kurucuların imzalarının noterce onaylanması veya sözleşmenin ticaret sicili müdürü ya da yardımcısı huzurunda imzalanması şarttır. Şekil şartına uyulmaması halinde esas sözleşme geçersiz sayılır ve ticaret sicili müdürlüğü tescil talebini reddeder. Anonim şirketlerin asgari sermaye tutarı 250.000 TL (kayıtlı sermaye sistemini kabul eden halka açık olmayan şirketlerde 500.000 TL) olup bu sermayenin en az dörtte birinin tescilden önce ödenmesi gerekmektedir. Aşağıda, TTK m. 339/2'de sayılan zorunlu unsurlar ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

3.1. Şirketin Ticaret Unvanı ve Merkezi

Ticaret unvanı, şirketin hukuki ve ticari kimliğini oluşturan en temel unsurdur. TTK m. 43 ve devamı hükümlerine göre, anonim şirketlerin ticaret unvanı işletme konusu ile ilgili bir ibare içermeli ve "Anonim Şirket" kelimelerini barındırmalıdır. Unvanın ayırt edici olması, yanıltıcı olmaması ve daha önce tescil edilmiş bir unvanla karışıklığa yol açmaması gerekmektedir. Ticaret sicili müdürlüğü, unvanın bu gereksinimleri karşılayıp karşılamadığını tescil aşamasında re'sen denetler. Şirket merkezi ise yalnızca bir adres değil, şirketin yönetim faaliyetlerinin yürütüldüğü idare merkezi anlamına gelir ve esas sözleşmede en azından il bazında belirtilmelidir. Merkezin belirlenmesi, yetkili ticaret sicili, vergi dairesi ve mahkemenin tespiti açısından doğrudan hukuki sonuç doğurmaktadır.

3.2. İşletme Konusu

TTK m. 339/2-b uyarınca, işletme konusunun esaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlanmış biçimde esas sözleşmeye yazılması zorunludur. İşletme konusu, şirketin ultra vires ilkesi bakımından faaliyet sınırlarını belirleyen kritik bir unsurdur; her ne kadar TTK m. 125/2 ile ultra vires ilkesi yumuşatılmış olsa da, işletme konusu dışındaki işlemlerin şirketi bağlayıp bağlamayacağı hâlâ tartışmalıdır. Uygulamada, işletme konusunun çok geniş ve soyut ifadelerle düzenlenmesi, ticaret sicili müdürlükleri tarafından reddedilmektedir. Öte yandan, konunun aşırı dar tutulması şirketin ticari esnekliğini kısıtlayabilir. Bu dengenin kurulması, şirketin ana faaliyet alanının açıkça belirtilmesi ve buna bağlı tamamlayıcı faaliyetlerin eklenmesi yoluyla sağlanmalıdır.

3.3. Sermaye ve Pay Bilgileri

Esas sözleşmede, şirketin toplam sermaye tutarı, her payın itibarî (nominal) değeri ile sermaye paylarının ödenmesinin şekil ve şartları açıkça düzenlenmelidir. TTK m. 332 uyarınca, anonim şirketlerin asgari sermayesi 250.000 TL olarak belirlenmiştir; kayıtlı sermaye sistemini kabul eden halka açık olmayan şirketlerde ise bu tutar 500.000 TL'dir. Her payın itibarî değeri en az bir kuruş olmalıdır. Nakdi sermayenin en az yüzde yirmi beşi tescilden önce ödenmeli, kalan kısım ise şirketin tescilini izleyen yirmi dört ay içinde ödenmelidir. TTK m. 127-128 uyarınca taşınmazlar, taşınır mallar, fikri mülkiyet hakları, alacaklar ve ticari işletmeler ayni sermaye olarak konulabilir; ancak hizmet edimleri, kişisel emek ve ticari itibar anonim şirkette sermaye olamaz (TTK m. 342). Ayni sermaye konulması halinde, değer tespitinin mahkemece atanmış bilirkişiler tarafından yapılması zorunludur (TTK m. 343). Ayni sermayenin türüne göre devir şekli farklılaşır: taşınmazlarda tapu siciline şerh, taşınırlarda zilyetliğin devri, fikri mülkiyet haklarında ilgili sicile tescil veya devir, alacaklarda ise yazılı temlik ile gerçekleştirilir; tescilden sonra şirketin bu değerler üzerinde tasarruf edebilir hale gelmesi sağlanmalıdır. Bu hususların esas sözleşmede açık ve tereddüde yer vermeyecek şekilde düzenlenmesi, hem ortaklar arası uyuşmazlıkları hem de ticaret sicili müdürlüğüyle yaşanabilecek sorunları önleyecektir.

3.4. Pay Senetlerinin Türü

Esas sözleşmede, payların nama veya hamiline yazılı olarak çıkarılacağı açıkça belirtilmelidir. TTK m. 484 uyarınca, bedelleri tamamen ödenmemiş paylar nama yazılı olmak zorundadır. Hamiline yazılı pay senetlerinin bastırılması ve devirleri, 7262 sayılı Kanun ile getirilen değişiklikler çerçevesinde Merkezi Kayıt Kuruluşuna (MKK) bildirilmek zorundadır; aksi hâlde pay sahipliğinden kaynaklanan haklar kullanılamaz. Bu düzenleme, hamiline yazılı paylarda şeffaflığı artırmak ve kara para aklamayla mücadele amacıyla getirilmiştir. Nama yazılı paylar ise ciro ve zilyetliğin devri ile devredilebilmekle birlikte, esas sözleşmeye bağlam hükümleri konularak devrin sınırlandırılması mümkündür. Pay türünün seçimi, şirketin ortaklık yapısının korunması, devir kolaylığı ve vergisel sonuçlar bakımından stratejik bir karar niteliğindedir.

3.5. Yönetim Kurulu Üye Sayısı ve Temsil Yetkisi

TTK m. 339/2-f uyarınca, yönetim kurulunun üye sayısı ve bunlardan hangilerinin şirket adına imza koymaya yetkili olduğu esas sözleşmede belirtilmelidir. Yönetim kurulu, anonim şirketin yönetim ve temsil organıdır; en az bir üyeden oluşabilir (TTK m. 359). Temsil yetkisinin kapsamı, münferiden mi yoksa müştereken mi kullanılacağı, hangi işlemler için yönetim kurulu kararı gerektiği gibi hususlar esas sözleşmede açıkça düzenlenmelidir. TTK m. 371 uyarınca, temsile yetkili kişiler ticaret siciline tescil ve ilan edilir; tescil edilmemiş temsil yetkisi üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez. Ayrıca, yönetim kurulu üyelerinin görev süresi, yeniden seçilip seçilemeyecekleri ve bağımsız üye gereklilikleri gibi konuların esas sözleşmede düzenlenmesi, şirket yönetiminde öngörülebilirlik ve istikrar sağlamaktadır.

3.6. Genel Kurul Toplantı Esasları

Genel kurul, anonim şirketin en üst karar organı olup esas sözleşmede toplantıya çağrı usulü, toplantı ve karar nisapları ile oy haklarının kullanılma esasları düzenlenmelidir. TTK m. 410 vd. hükümleri çerçevesinde, genel kurul toplantıları olağan ve olağanüstü olarak ikiye ayrılır; olağan toplantı her faaliyet dönemi sonundan itibaren üç ay içinde yapılır. Çağrı usulü olarak, yönetim kurulunun Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan vermesi ve nama yazılı pay sahiplerine iadeli taahhütlü mektup göndermesi gerekir. Esas sözleşme ile bu asgari gereksinimlerin ötesinde, örneğin toplantı yeri, elektronik katılım imkânı, vekâleten oy kullanma koşulları ve özel gündem maddelerinde aranan nitelikli çoğunluklar gibi hususlar düzenlenebilir. Genel kurul toplantı esaslarının detaylı biçimde düzenlenmesi, ileride ortaya çıkabilecek toplantı geçerliliğine ilişkin ihtilafların önlenmesi bakımından önemlidir.

3.7. İlan Şekli

TTK m. 339/2-h uyarınca, şirkete ait ilanların ne şekilde yapılacağı esas sözleşmede belirtilmelidir. TTK m. 35 gereği, kanunun zorunlu kıldığı tüm ilanlar Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımlanır; ancak esas sözleşme ile buna ek olarak ulusal veya yerel bir gazetede ilan yapılması da öngörülebilir. İlan şeklinin doğru belirlenmesi, özellikle genel kurul çağrıları, sermaye artırımı kararları ve alacaklılara yapılacak bildirimler gibi konularda hukuki sürelerin başlangıcını doğrudan etkilediğinden dikkatle düzenlenmelidir.

3.8. Hesap Dönemi

Esas sözleşmede şirketin hesap döneminin başlangıç ve bitiş tarihlerinin belirtilmesi zorunludur. Uygulamada büyük çoğunluk takvim yılını (1 Ocak - 31 Aralık) hesap dönemi olarak benimsemektedir; ancak özellikle mevsimsel faaliyet gösteren sektörlerde veya uluslararası şirket gruplarına bağlı yapılarda, ana şirketin mali yılına uyum sağlamak amacıyla farklı bir hesap dönemi belirlenebilir. Hesap döneminin belirlenmesi, finansal tabloların hazırlanma zamanını, vergi beyanname dönemlerini ve kâr dağıtım takvimini doğrudan etkilediğinden, şirketin faaliyet yapısına uygun bir tercih yapılması gerekmektedir.

4. Limited Şirket Sözleşmesinin Zorunlu İçeriği

TTK Madde 576, limited şirket sözleşmesinde açıkça yer alması gereken zorunlu kayıtları düzenlemektedir. Limited şirketin esas sermayesi en az 50.000 TL olup, esas sermaye paylarının itibarî değeri en az 25 TL'dir. Anonim şirketten farklı olarak, limited şirketlerde esas sermaye payı senedi çıkarılabilir ancak bu senetler kıymetli evrak niteliği taşımaz; yalnızca ispat aracı işlevi görür (TTK m. 593/2). Anonim şirket pay senedi gibi serbest dolaşım sağlamaz. Şirket sözleşmesi yazılı şekilde hazırlanmalı ve tüm kurucular tarafından ticaret sicili müdürlüğünde yetkilendirilmiş personelin huzurunda imzalanmalıdır (TTK m. 575; 7099 sayılı Kanun ile noter onayı şartı kaldırılmıştır). Limited şirketlerin en fazla elli ortağı olabilir; bu sınırın aşılması durumunda şirketin anonim şirkete dönüştürülmesi gerekmektedir. Aşağıdaki tabloda, anonim ve limited şirket zorunlu unsurlarının karşılaştırması yer almaktadır.

A.Ş. ve Ltd. Şti. Zorunlu Unsurlar Karşılaştırması

5. İhtiyari Kayıtlar

TTK, zorunlu unsurların yanı sıra, şirketlerin ihtiyaçlarına göre ana sözleşmeye ihtiyari olarak eklenebilecek geniş bir düzenleme alanı tanımaktadır. İhtiyari kayıtlar, kanunun emredici hükümlerine aykırı olmadığı sürece geçerlidir ve tescil ile birlikte ortaklar ile şirket organlarını bağlayıcı hale gelir. Bu kayıtların önemi, özellikle çok ortaklı yapılarda ortaklar arası dengenin korunması, azınlık haklarının korunması ve olası uyuşmazlıkların önceden çözüm mekanizmasına kavuşturulması bakımından ortaya çıkar. İhtiyari hükümlerin dikkatlice tasarlanması, şirketin ticari esnekliğini korurken ortaklık yapısının istikrarını da sağlar.

5.1. Anonim Şirketlerde İhtiyari Kayıtlar

Anonim şirketlerde ihtiyari kayıtlar, şirketin ortaklık yapısını korumak, yönetim mekanizmalarını güçlendirmek ve mali politikaları belirlemek amacıyla esas sözleşmeye eklenen hükümlerdir. TTK, bu konuda geniş bir sözleşme özgürlüğü tanımakla birlikte, emredici hükümlere aykırılık halinde ilgili kayıt yazılmamış sayılır. Başlıca ihtiyari kayıtlar arasında şunlar yer almaktadır:

• Nama yazılı payların devrinin sınırlandırılması (bağlam): TTK m. 492 vd. hükümleri çerçevesinde, esas sözleşme ile nama yazılı payların devri yönetim kurulunun onayına tabi kılınabilir.
• Yönetim kurulu üyelerine tanınan özel haklar: Belirli ortaklara veya pay gruplarına yönetim kuruluna aday gösterme hakkı tanınabilir.
• Önerilme (önalım) ve öncelik hakları: Mevcut ortaklara, diğer ortakların paylarını devretmek istemeleri halinde öncelikli satın alma hakkı verilebilir.
• Kâr payı avansı dağıtımına ilişkin hükümler: SPK düzenlemelerine uygun olarak, ara dönem finansal tablolara dayalı avans dağıtım esasları belirlenebilir.
• Yedek akçe ayrılmasına ilişkin özel düzenlemeler: TTK m. 521'deki kanuni yedek akçenin ötesinde, şirkete özgü ihtiyari yedek akçe oranları öngörülebilir.
• Şirketin sona erme sebepleri: Kanunda sayılan hallere ek olarak, özel sona erme sebepleri (belirli bir sürenin dolması, belirli bir iş veya projenin tamamlanması vb.) belirlenebilir.
• İmtiyazlı pay grupları: TTK m. 478 uyarınca, belirli pay gruplarına kâr payı, oy hakkı, tasfiye payı veya yeni pay alma konusunda imtiyaz tanınabilir.

5.2. Limited Şirketlerde İhtiyari Kayıtlar

Limited şirketlerde ihtiyari kayıtlar, TTK m. 577'de örnekseyici olarak sayılmıştır. Bu kayıtlar, limited şirketin daha kapalı ve kişisel niteliğini yansıtacak biçimde, ortaklar arası ilişkilerin detaylı düzenlenmesine olanak tanır. Özellikle az ortaklı limited şirketlerde, ortakların birbirine karşı yükümlülüklerinin ve şirketten ayrılma koşullarının sözleşmede açıkça düzenlenmesi, ileride yaşanabilecek ciddi uyuşmazlıkları önleyebilmektedir. Başlıca ihtiyari kayıtlar şunlardır:

• Ek ödeme yükümlülükleri (TTK m. 603): Şirketin mali durumunun bozulması halinde ortaklardan esas sermaye paylarının itibarî değerinin üç katına kadar ek ödeme talep edilebilmesine dair hükümler eklenebilir.
• Yan edim yükümlülükleri (TTK m. 606): Ortaklara, şirkete hammadde temin etme, belli hizmetleri sunma gibi parasal olmayan edim yükümlülükleri konulabilir.
• Ortakların şirketten çıkması veya çıkarılması (TTK m. 638-640): Şirket sözleşmesinde belirli koşulların gerçekleşmesi halinde ortağın çıkma hakkını kullanabileceği veya diğer ortaklar tarafından çıkarılabileceği düzenlenebilir.
• Pay devrine ilişkin özel şartlar: TTK m. 595'te öngörülen genel kurul onayının ötesinde, devir için oy birliği aranması veya belirli kişilere devir yasağı gibi özel koşullar getirilebilir.
• Rekabet yasağı: Ortaklara ve müdürlere, şirketin faaliyet alanında rekabet etmeme yükümlülüğü yüklenebilir.
• Özel denetim talep hakkı: Azınlık haklarının korunması amacıyla, belirli esas sermaye oranına sahip ortaklara özel denetim talep etme hakkı tanınabilir.

6. Ana Sözleşme Değişikliği

Ana sözleşme değişiklikleri, şirketin en üst karar organı olan genel kurul tarafından gerçekleştirilir. TTK m. 421/1 uyarınca, esas sözleşme değişikliğine ilişkin kararlar, şirket sermayesinin en az yarısının temsil edildiği genel kurulda, toplantıda mevcut bulunan oyların çoğunluğu ile alınır. İlk toplantıda bu nisaba ulaşılamaması halinde, ikinci toplantıda sermayenin en az üçte birinin temsil edilmesi yeterlidir. Ancak TTK m. 421/2-3'te sayılan bazı kritik değişiklikler (şirketin işletme konusunun değiştirilmesi, imtiyazlı pay oluşturulması, nama yazılı payların devrinin sınırlandırılması gibi) için ağırlaştırılmış nisaplar öngörülmüştür; bu hallerde sermayenin en az yüzde yetmiş beşini temsil eden pay sahiplerinin olumlu oyu aranır.

Limited şirketlerde ise şirket sözleşmesinin değiştirilmesi TTK m. 589 uyarınca, esas sermayenin üçte ikisini temsil eden ortakların kararıyla mümkündür. Değişiklik kararının ticaret siciline tescil edilmesi ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilmesi zorunludur. Tescil edilmemiş değişiklikler üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez. Ayrıca, ortakların ek ödeme veya yan edim yükümlülüklerinin artırılması gibi değişiklikler, ilgili tüm ortakların onayını gerektirmektedir (TTK m. 607). Ana sözleşme değişikliği sürecinde usul kurallarına tam uyum sağlanması, değişiklik kararının iptali riskini ortadan kaldırmak bakımından zorunludur.

7. Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

İşletme konusunun belirlenmesi: İşletme konusu, şirketin faaliyet sınırlarını çizdiğinden aşırı geniş veya belirsiz ifadelerden kaçınılmalıdır. Ticaret sicili müdürlükleri, "her türlü ticaret ve sanayi" gibi genel ifadeleri reddetmektedir. Bunun yerine, ana faaliyet alanı belirgin biçimde tanımlanmalı, buna bağlı tamamlayıcı faaliyetler ayrıca eklenmelidir. Böylece hem ticaret sicilinin onayı kolaylaşır hem de şirketin ticari kimliği netleşir.

Pay devri sınırlamalarının tasarlanması: Özellikle aile şirketleri ve az ortaklı yapılarda, istenmeyen kişilerin ortaklık yapısına dahil olmasını engellemek amacıyla pay devri sınırlamalarının (bağlam hükümleri) düzenlenmesi gereklidir. Anonim şirketlerde TTK m. 492 vd. çerçevesinde yönetim kurulunun devri onaylaması koşulu getirilebilirken, limited şirketlerde genel kurul onayı aranabilir. Bu sınırlamaların kanuni sınırlar dahilinde kalması ve haklı sebep kavramıyla desteklenmesi, hukuki geçerlilikleri bakımından kritiktir.

Yönetim kurulu yetkilerinin açıkça düzenlenmesi: Temsil yetkisinin kapsamı, münferit veya müşterek kullanılıp kullanılmayacağı, hangi tutarın üzerindeki işlemler için yönetim kurulu kararı aranacağı gibi hususlar esas sözleşmede detaylı biçimde belirlenmelidir. Yetkinin belirsiz bırakılması, üçüncü kişilerle yapılan işlemlerde geçerlilik tartışmalarına yol açabilir ve şirketin hukuki güvenliğini zedeleyebilir.

Kâr dağıtımı esaslarının netleştirilmesi: Kâr dağıtım politikası, ortaklar arası uyuşmazlıkların en sık yaşandığı alanlardan biridir. Ana sözleşmede, kanuni ve ihtiyari yedek akçeler ayrıldıktan sonra kalan kârın hangi oranda ve ne zaman dağıtılacağı, kâr payı avansı dağıtılıp dağıtılmayacağı ve imtiyazlı paylara tanınan kâr payı önceliği gibi konular açıkça düzenlenmelidir.

Uyuşmazlık çözüm mekanizmalarının belirlenmesi: Ana sözleşmeye tahkim şartı eklenmesi, ortaklar arası veya şirket-ortak arası uyuşmazlıkların mahkeme süreçlerine kıyasla daha hızlı ve gizli bir şekilde çözülmesini sağlayabilir. TTK m. 4/2 uyarınca, ticari davalarda tahkim yoluna başvuru mümkündür. Tahkim şartının geçerliliği için, tahkim kurumunun veya tahkim kurallarının açıkça belirtilmesi gerekmektedir.

Rekabet yasağı hükümlerinin eklenmesi: Ortakların ve yönetim organı üyelerinin, şirketin faaliyet alanında rekabet etmelerini engelleyen hükümler eklenebilir. TTK m. 396 uyarınca, yönetim kurulu üyelerinin genel kurul izni olmaksızın şirketin işletme konusuna giren işleri yapmaları zaten yasaktır; ancak bu yasağın kapsamının genişletilmesi veya ortaklara da teşmil edilmesi esas sözleşme ile mümkündür.

Önemli kararlar için ağırlaştırılmış nisaplar öngörülmesi: Şirketin stratejik kararları (merkez değişikliği, birleşme, bölünme, önemli varlık satışları vb.) için kanuni nisapların üzerinde nitelikli çoğunluklar belirlenebilir. Bu düzenleme, azınlık ortakların haklarını korur ve çoğunluk ortağın tek taraflı karar almasını engelleyerek ortaklık yapısında denge sağlar.

8. Sonuç

Şirket ana sözleşmesi, şirketin kuruluşundan tasfiyesine kadar tüm yaşam döngüsünü etkileyen ve şekillendiren temel hukuki belgedir. TTK'nın anonim şirketler için m. 339'da, limited şirketler için m. 576'da tahdidi olarak saydığı zorunlu unsurların eksiksiz biçimde karşılanması, şirketin hukuka uygun biçimde tescilinin ön koşuludur. Bu unsurlardan herhangi birinin eksikliği, ticaret sicili müdürlüğünün tescil talebini reddetmesine veya tescil gerçekleşmiş olsa dahi TTK m. 353 uyarınca şirketin butlanının talep edilmesine yol açabilir. Dolayısıyla, ana sözleşme hazırlığı salt bir form doldurma işlemi olarak değil, şirketin hukuki altyapısını oluşturan stratejik bir süreç olarak ele alınmalıdır.

Zorunlu unsurların ötesinde, ihtiyari kayıtlar şirketin bireysel ihtiyaçlarına göre ana sözleşmeyi kişiselleştirme imkânı sunar. İmtiyazlı pay grupları, oy hakkı sınırlamaları, rekabet yasağı, kâr dağıtım politikası, tahkim şartı ve pay devri sınırlamaları gibi hükümler, ortaklar arası dengenin korunması ve olası uyuşmazlıkların önceden çözüm mekanizmasına kavuşturulması bakımından önemli bir işlev üstlenmektedir. Özellikle çok ortaklı yapılarda, aile şirketlerinde veya yabancı yatırımcı katılımlı projelerde, ihtiyari hükümlerin deneyimli bir hukukçu eşliğinde titizlikle hazırlanması, şirketin uzun vadeli istikrarı ve ortakların haklarının korunması açısından gereklidir.