Aracı Kurumlar ve Yatırım Kuruluşları

Yatırım kuruluşu: Aracı kurumlar ile yatırım hizmeti ve faaliyetinde bulunmak üzere kuruluş ve faaliyet esasları Kurulca belirlenen diğer sermaye piyasası kurumlarını ve bankaları [ifade eder.]

Bu Kanun kapsamına giren yatırım hizmetleri ve faaliyetleri şunlardır:

a) Sermaye piyasası araçlarıyla ilgili emirlerin alınması ve iletilmesi
b) Sermaye piyasası araçlarıyla ilgili emirlerin müşteri adına ve hesabına veya kendi adına ve müşteri hesabına gerçekleştirilmesi
c) Sermaye piyasası araçlarının kendi hesabından alım ve satımı
ç) Portföy yöneticiliği
d) Yatırım danışmanlığı
e) Sermaye piyasası araçlarının halka arzında yüklenimde bulunularak satışa aracılık edilmesi
f) Sermaye piyasası araçlarının halka arzında yüklenimde bulunmaksızın satışa aracılık edilmesi
g) Çok taraflı alım satım sistemlerinin ve borsa dışı diğer teşkilatlanmış pazar yerlerinin işletilmesi
ğ) Sermaye piyasası araçlarının müşteri namına saklanması ve yönetimi ile portföy saklanması
h) Kurulca belirlenecek diğer hizmet ve faaliyetlerde bulunulması

Aracı kurumların kuruluşuna Kurulca izin verilebilmesi için;

a) Anonim ortaklık şeklinde kurulmaları,
b) Paylarının tamamının nama yazılı olması,
c) Paylarının nakit karşılığı çıkarılması,
ç) Sermayelerinin Kurulca belirlenen miktardan az olmaması,
d) Esas sözleşmelerinin bu Kanun ve ilgili düzenlemelerde yer alan hükümlere uygun olması,
e) Kurucularının bu Kanunda ve ilgili düzenlemelerde belirtilen şartları haiz olması,
f) Ortaklık yapısının şeffaf ve açık olması,

gerekir.

Aracı kurum genel müdür ve genel müdür yardımcılarının;

a) Mali piyasalar veya işletmecilik alanında en az yedi yıllık meslekî deneyime sahip olması,
b) İşin gerektirdiği dürüstlük ve itibara sahip olması,
c) En az 4 yıllık lisans eğitimi veren okullardan mezun olması ve Kurulun lisanslama düzenlemelerinde aranan lisans belgesine (genel müdür için Sermaye Piyasası Faaliyetleri Düzey 3 Lisansı) sahip olması,
ç) Kurucu ortaklar için aranan müflis olmama, suç kaydı bulunmama gibi şartları taşıması ve işlem yasaklı olmaması,

gerekir.

Yatırım kuruluşlarının yükümlülükleri, yatırım hizmet ve faaliyetleri ile yan hizmetlerin sunumu sırasında uyacakları ilke ve esaslar Kurulca belirlenir.

Sermaye yeterliliğine ilişkin ayrıntılı düzenlemeler bu hüküm kapsamında Kurul tarafından tebliğlerle belirlenmiştir.

Yatırım kuruluşlarının yükümlülükleri, yatırım hizmet ve faaliyetleri ile yan hizmetlerin sunumu sırasında uyacakları ilke ve esaslar Kurulca belirlenir." (SPKn m.45/1)

Davranış kurallarının ayrıntıları Yatırım Hizmetleri Tebliği (III-37.1) ile düzenlenmiştir.

Yatırım kuruluşları, bir müşterisi ile başka bir müşterisi arasında veya müşterileri ile kendileri arasında ortaya çıkabilecek çıkar çatışmalarını önleyecek bir organizasyon yapısı oluşturmak ve yazılı bir çıkar çatışması politikası hazırlamakla yükümlüdür. Önlenemeyen çıkar çatışmalarının içeriği ve nedenleri, ilgili faaliyet veya hizmet sunulmadan önce müşteriye açıklanır.

Yatırım kuruluşlarının yükümlülükleri, yatırım hizmet ve faaliyetleri ile yan hizmetlerin sunumu sırasında uyacakları ilke ve esaslar Kurulca belirlenir." (SPKn m.45/1)

En iyi uygulama (best execution) yükümlülüğünün ayrıntıları Yatırım Hizmetleri Tebliği (III-37.1) ile düzenlenmiştir.

Yatırımcıların her ne surette olursa olsun yatırım kuruluşları nezdinde bulunan nakit ve sermaye piyasası araçları, yatırım kuruluşlarının malvarlıklarından ayrı izlenir." (m.46/5)

Yatırımcıların her ne surette olursa olsun yatırım kuruluşları nezdinde bulunan nakit ve sermaye piyasası araçları yatırım kuruluşlarının borçları nedeniyle, yatırım kuruluşlarının mal varlığı ise yatırımcıların borçları nedeniyle kamu alacakları için olsa dahi haczedilemez, yatırımcıların ayrıca yazılı ön izni olmaksızın rehnedilemez, iflas masasına dâhil edilemez ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamaz." (m.46/6)